VIII. WYSTAWA ASP: 31 stycznia - 7 lutego 2016 - "Salezjańskie impresje ku czci św. Jana Bosko na 50-lecie Rektoratu na Łosiówce" (Malik J., Skrobacki L., Zając B.)

Koncert „ na dwoje pędzli” i dłuto. Refleksja o wystawie trzech muzyków.

Niecodziennym zdarzeniem, oryginalnym pomysłem była prezentowana ostatnio wystawa prac trzech artystów muzyków, których łączą lata wspólnej pracy w zespole orkiestrowym Opery Krakowskiej i pasja twórcza spełniająca się w dziedzinie sztuk plastycznych. Flecista Bronisław Zając i skrzypek Leszek Skrobacki wystawili swoje prace malarskie, Jan Malik, również skrzypek, swoje miniatury rzeźbiarskie i rysunki.

Jako muzycy znający wagę rzetelnego warsztatu i dyscypliny muzycznego kunsztu, w dziedzinie, w której nie czują się profesjonalistami, samodzielnie pokonują arkany rzemiosła podążając własnymi drogami, odnajdując indywidualny, skłaniający do refleksji, jakże zróżnicowany język wypowiedzi artystycznej, odzwierciedlający charakter każdej z artystycznych osobowości.

Akwarele Leszka Skrobackiego przyciągają uwagę żywą, pełną światła paletą barwną. Większość wystawionych obrazów przedstawia krajobrazy, swojskie, bliskie malarzowi, rozpoznawalne przez widzów, ujęte o różnych porach roku. Są i kwiaty o pastelowym kolorycie i finezyjnie zarysowanych kształtach. Pejzaże ożywia wiejska lub miejska zabudowa, wśród której przeważają budowle sakralne: bieszczadzka cerkiewka, bożnica z krakowskiego Kazimierza, czy też widoczne z Dębnik po drugiej stronie Wisły – kościół paulinów na Skałce i stary kościółek Najświętszego Salwatora na wzgórzu błogosławionej Bronisławy na Zwierzyńcu. Wszystko wydobyte malarsko, płynnie, niekiedy półprzejrzyście rozłożonymi plamami barwnymi, współgrającymi ze sobą w radosnej, żywiołowej, pełnej optymizmu harmonii, w cieple słonecznej aury. Szczególnie wyraziste pod względem malarskim są pejzaże zimowe o ciekawej, podkreślającej głębię kompozycji, z refleksami barwnych świateł na śnieżnej bieli w pogodny dzień i chłodnymi cieniami o zmierzchu. Emanująca z tych obrazów pogodna narracja udziela się patrzącemu działając kojąco, a zgodnie z wypowiedzią artysty wpływa terapeutycznie nie tylko na jego kondycję psychiczną, ale i na patrzącego, bo też jest to sztuka adresowana do jej odbiorcy, z nim dzieląca się optymizmem i przywiązaniem do bliskich sercu stron.

Bronisław Zając z nieukrywanym szacunkiem (i pokorą) odwołuje się do tradycji. W jego olejnych obrazach wyczuwalne są inspiracje sztuką dawnych mistrzów, głównie holenderskich siedemnastowiecznych pejzażystów, ale też dyskretne, nigdy dosłowne, nawiązania do krajobrazowych „szkiców” angielskiego romantyka Williama Turnera. W niezwykle nastrojowych krajobrazach (są wśród nich nokturny) naszego malarza, również w jego kompozycjach kwiatowych zwraca uwagę kolorystyczna powściągliwość podporządkowana dominującej tonacji, urzekająca zarazem subtelnością i bogactwem barwnych niuansów. Światłocieniowe kontrasty o barokowym rodowodzie oraz zróżnicowane natężania barw dynamizują wieloplanowe kompozycje, wydobywając głębię czysto malarskimi środkami (bez jakichkolwiek odniesień do perspektywy linearnej ). Z wnętrza obrazów emanuje światło kładące się delikatnymi refleksami wśród przymglonych cieni. Jego przenikanie do tonącej w półmroku obrazowanej przestrzeni wykreowanej przez wyobraźnię artysty, skłania ku mistycznej refleksji. Indywidualny, poetycki język stylistyczny stanowi niewątpliwą wartość twórczości Bronisława Zająca, świadcząc o odwadze „ podążającego pod prąd” wrażliwego artysty, w którego malarski przekaz warto wsłuchać się uważnie, by wyczuć drgnienia egzystencjalnego niepokoju, a jednocześnie doznać pełnej estetycznej satysfakcji.

Niewielkie, płaskorzeźbione „świątki” (tak je sam nazywa) Jana Malika przenoszą w świat zupełnie odmiennej stylistyki i oryginalnego, jedynego w swoim rodzaju języka plastycznego. Wypełniające centrum kompozycji figurki Matki Boskiej z Dzieciątkiem czy też Chrystusa Frasobliwego okalają dekoracyjnie sploty gęstego listowia, kwiaty beskidzkich łąk, a widoki Pogórza rozpościerają się u stóp owych świętych postaci , którym akompaniują „wyrzeźbionym” dźwiękiem modlitewnej poezji. Z pozoru podobne wizerunki różnią się detalami o narracji nadającej indywidualny, symboliczny, niekiedy głęboko teologiczny sens każdemu z przedstawień. Urzekają dyskretną liryką, ale i dramatyzmem szczególnie emanującym z krucyfiksów ożywionych wegetacją wzrastającą dzięki Ofierze Zbawiciela. Owe szczególnie wymowne wizerunki Ukrzyżowanego kierują uwagę ku średniowiecznemu mistycyzmowi, którego bodaj najpełniejszym plastycznym wyrazem są przedstawienia Chrystusa ukrzyżowanego na żywym drzewie (tzw. Lignum vitae) i Piety – wizerunki Matki Bożej z martwym ciałem Syna na kolanach. Jan Malik poprzez tego typu przedstawienia wpisuje swoją sztukę zarówno w ludową spuściznę, darzonych wielkim sentymentem ziem górskich, jak i w miniony, ale najżywiej inspirujący go świat średniowiecznej mistyki i religijności. Swoje credo uzewnętrznia również jako twórca śpiewanych modlitewnych wersów odnoszących się do każdej z „jawiących” mu się, rzeźbionych postaci Matki Najświętszej, tej która „zasłuchała się w pszczoły, chrabąszcze, trzmiele i z nimi została w drzewie śliwy, wierszu i śpiewie” (fragment jednej z pieśni Jana Malika). Przyglądając się uważnie eksponowanym „miniaturom” można je – owe stworzenia – i wypatrzyć i „usłyszeć”.

Bronisława Gumińska


 

(Kliknij na zdjęcie, aby powiększyć)

Szybki kontakt

Kościół Rektoralny Salezjanów
      pw. MB Wspomożenia Wiernych

Adres: Tyniecka 39, Kraków 30–323

Telefon: +48 122 663 611

Email: info@losiowkasdb.pl

Strona: losiowkasdb.pl

Bank: 62 1600 1013 1847 8609 2000 0004


Kancelaria parafialna - godziny urzędowania:

  • wtorek, piątek, godz. 1600-1730