Jej rodzice byli krakowianami. Ojciec, por. Ludwik Sobalski i matka Maria Józefa z domu Bielańska, nauczycielka. Ponieważ ojciec dostał etat kapitana w 5 Pułku Piechoty, dlatego rodzina znalazła się w Wilnie. I tam, 20.09.1926 r., rodzi się Krysia. W 1929 r. dziewczynka wraca z matką do swoich dziadków do Krakowa, gdzie kończy szkołę podstawową i 2-letnią szkołę baletową u p. Haburzanki.

Po rozpoczęciu wojny uczy się przez rok w Kunstgewerbeschule, ale szkołę okupant zamknął. Zaczyna więc uczęszczać na tajne kursy ogólnokształcące u Michaliny Dorazil. Zatrudnia się w Biurze Statystycznym, które musi opuścić zagrożona wywozem do Niemiec. Praktycznie cudem dostaje pracę na Poczcie Głównej jako telefonistka, a potem – po ukończeniu kursu – jako dalekopistka obsługująca linie telefoniczne na terenie Generalnej Guberni i Niemiec.

Na poczcie wstępuje do Armii Krajowej. Przysięgę składa na Cmentarzu Rakowickim na ręce Michaliny Łaczek ps. „Nauczycielka” i otrzymuje pseudonim „Cecylia”. Jej tajna praca polega odtąd na udostępnianiu szybkich i niekontrolowanych telefonów oraz telegramów, co niosło ze sobą nieustanne ryzyko aresztowania i zesłania do obozu koncentracyjnego. W 1944 r., mając dostęp do nocnych przepustek, wykorzystuje je na użytek AK. Jako łączniczka przenosi też paczuszki z lekami do punktu kontaktowego w kościele SS. Felicjanek. Za działalność konspiracyjną zostaje odznaczona po wojnie przez Rząd Londyński Medalem Wojska (nr 48 896) oraz Krzyżem Armii Krajowej (9/4/91).

Po wojnie zdaje maturę, a następnie studiuje na Wyższej Szkołe Sztuk Plastycznych na Wydziale Włókiennictwa Artystycznego u prof. Z. Gedliczki, T. Kantora, prof. Weimana, H. Starzyńskiego. W 1949 r. wychodzi za mąż za krakowiana Stanisława Juliana Kapłańskiego ps. „Hiszpan”. W 1951 r. rodzi im się syn Andrzej. Warunki życiowe sprawiają, że nie pracuje zarobkowo, ale w domu. Udziela się też szeroko w pracy społecznej jako opiekunka zabytków, gdzie zajmowała się m.in. naszą Łosiówką (za co została wyróżniona Srebrną i Złotą Odznaką za Opiekę nad Zabytkami). Działa też przez 55 lat w Związku Harcerstwa Polskiego Hufiec Nowa Huta (odznaczona Krzyżem Zasługi ZHP) i PTTK (odznaczona Honorową Srebrną Odznaką PTTK).

Ostatnie lata walczy z chorobą wspomagana sakramentami przyjmowanymi w ramach wizyt pierwszopiątkowych i „pod dowództwem” Jana Pawła II odnosi w tym zmaganiu specjalne zwycięstwo, o czym napisał do syna Andrzeja ks. Andrzej Scąber, referent ds. kanonizacyjnych archidiecezji krakowskiej: "Dziękuję za złożone świadectwo w sprawie domniemanego cudu (szczególnej łaski) za sprawą św. Jana Pawła II. Informuję, że złożone świadectwo zostanie przekazane do Postulacji Sprawy św. Jana Pawła II w Rzymie".

Krystyna Kapłańska – Społeczny Opiekun Zabytku Łosiówka

Historia krakowskiej Łosiówki liczy ponad 500 lat. Ta historyczna Łosiówka ma swoje nieodkryte jeszcze karty i to również w historii stosunkowo niedawnej. Nieliczni wiedzą, że od 1954 r. istnieje w Polsce stanowiska opiekuna społecznego zabytków regulowane przez stosowne przepisy Ministerstwa Kultury i Sztuki. Taki opiekun jest powoływany na wniosek Komisji Opieki nad Zabytkami przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. I takim Społecznym Opiekunem Zabytku Willa „Łosiówka” (Zakład Salezjanów) - jak nazywano zabytek w ówczesnych dokumentach – dnia 6 marca 1972 r. została nasza śp. parafianka, Krystyna Kapłańska. Funkcję swoją pełniła przez 19 lat, do 28 października 1990 r.

Według przepisów prawnych obowiązujących w tamtym okresie, tj. od nowelizacji ustawy o zabytkach z 1963 r. (obowiązywały one do 2002 r.) opiekun miał pięć zadań:

  • starać się o utrzymanie w należytym stanie zabytek wraz z jego otoczeniem

  • troszczyć się o należyte zagospodarowanie zabytku

  • popularyzować znaczenie historyczne, naukowe lub artystyczne zabytku dla celów dydaktyczno-oświatowych

  • pomagać organom służby konserwatorskiej w ochronie zabytku poprzez powiadamianie konserwatorowi oraz prezydium rady narodowej danego miejsca o zagrożeniu całości lub części zabytku powierzonego jego opiece, a w razie bezpośredniego zagrożenia zabytku w sprawach nie cierpiących zwłoki zawiadamiać Milicję Obywatelską

  • stosować się do zarządzeń i wskazówek organów służby konserwatorskiej

W ówczesnych realiach komunistycznych opiekun miał stosunkowo sporą władzę nad zabytkiem, a punkt 4. dawał mu możliwości ingerencji bezpośrednich w stan zabytku aż do możliwości nasyłania milicji na administratora obiektu, którym w tamtym okresie - w latach 1971-1990 - był ks. Józef Talik sdb. Z tego względu od postawy opiekuna społecznego również zależało, czy opresyjne państwowo komunistyczne będzie lub nie będzie nękać salezjanów zamieszkujących Łosiówkę. Na całe szczęście pani Krystyna, będąc człowiekiem prawym i wielkim społecznikiem, sprawowała funkcję społecznego opiekuna zabytku Łosiówka w sposób kompetentny, a zarazem życzliwy dla jej mieszkańców czyli salezjanów.

Po objęciu funkcji opiekuna, Krystyna Kapłańska dnia 26 maja 1972 r. przygotowała Kartę Informacyjną obiektu. Karata obejmuje schematyczny, dwustronicowy opis obiektu i jego otoczenia, dwie mapy (Szkic willi oraz Szkic założenia parkowego) oraz jedenaście zdjęć zabytku, w tym dwa zdjęcia rysunków budynku Łosiówki z 1913 r. oraz dziewięć wykonanych w 1972 r. W kolejnych latach swojej społecznej działalności pani Krystyna dwa razy w roku, w kwietniu lub maju oraz w październiku lub listopadzie, zgodnie z przepisami wizytowała Łosiówkę w obecności administratora budynku lub osoby przez niego wyznaczonej. Następnie wypełniała jednostronicową kartę „Informacja o stanie zabytku”, za każdym razem określając stan zabytku w dniu lustracji jako „bardzo dobry”. Informacje te, zawierając stały opis elementów zabytkowych i ich dobrego stanu, przynoszą również informacje na temat drobnych remontów czy napraw, a następnie rozpoczętej w 1981 r. budowy nowego seminarium.

(Krystyna Kapłańska z synem Andrzejem - rok 1960)

Śp. Krystynie Kapłańskiej należy się zatem wdzięczność ze strony zarówno salezjanów, jak i innych osób korzystających z budynku seminarium, w tym także łosiówkowskich parafian. Duszpasterstwo na Łosiówce korzysta bowiem od początku z obiektu seminarium. Tu znajduje się kancelaria i mieszkają duszpasterze, tu również odbywa się część spotkań grup duszpasterskich oraz spotkania okazjonalne. A ponieważ czas nie stoi w miejscu, to historia „pisze” kolejne karty o zabytkach na Łosiówce. Dobrze zatem wiedzieć, że również nasz kościół uchwałą Rada Miasta Krakowa z 11 września 2013 r., w ramach zagospodarowania przestrzennego tzw. obszaru "BULWARY WISŁY", z dniem 28 października 2013 r. stał się zabytkiem.

opracował ks. dr Robert Bieleń sdb

 NASZA MAMA jest z pewnością jedną z najstarszych osób z duszpasterstwa na Łosiówce. Całe swoje życie związana była z Krakowem i naszą piękną dzielnicą Dębniki. 91 lat przeżyła w duchu religijnym w otoczeniu swojej rodziny- trzech córek, czworga wnucząt i dwojga prawnucząt. Dnia 4.12 2011, w niedzielę, we mszy św. prosimy o modlitwę i błogosławieństwo Boże dla Zofii Żelazo. A oto krótki jej życiorys.

Urodziła się 20 kwietnia w Krakowie. Jako dziecko mieszkała z rodzicami w „Drożdżowni” (gdzie obecnie powstało nowe osiedle) i był to najszczęśliwszy okres w jej życiu, który okrutnie przerwała II wojna światowa. Ukochany tata, Andrzej Pyrek, został rozstrzelany, wraz z innymi mieszkańcami osiedla przez Niemców, a miejsce jego śmierci upamiętnia Pomnik - tablica postawiona na skrzyżowaniu ul. Praskiej i Tynieckiej przy rozjeździe do Pychowic.
W czasie okupacji w domu mamy znajduje schronienie powstaniec warszawski skierowany przez „Podziemie” i Związek Głuchych w Warszawie. Zofia zakochuje się w nim. Związek małżeński ze Zdzisławem Żelazo zawarła w kościele św. Stanisława Kostki w Dębnikach w mroźny, grudniowy, acz piękny świąteczny dzień w 1945 roku.
Babcia nasza Anna Pyrek wraz z zamężną córką przeprowadzają się do nowopowstałych bloków mieszczących się na ul. Praskiej (dawnej Czarodziejskiej). Stopniowo przychodzą na świat dzieci - Bogumiła, Danuta, Małgorzata. Były powstaniec wyjeżdża do Warszawy, a mama z babcią wychowują troje dzieci. W 1956 roku Babcia umiera. Mama zostaje sama z dziećmi i mimo swojego inwalidztwa i niepełnosprawności stara się jak najlepiej wywiązać ze swoich obowiązków rodzicielskich. Pomagają sąsiedzi, a życie dalej pisze swój scenariusz. Zdzisław powraca na łono rodziny, ale Bóg powołuje go do siebie 8 grudnia 1971 roku. Mama ponownie zostaje sama.
Zdobyte przed wojną wykształcenie pozwoliło mamie na podjęcie pracy w Krakowskich Zakładach Odzieżowych w Krakowie (Rynek 12), w Szkole Realnej Odzieżowej z Internatem, która wówczas mieściła się na Placu Wolnica (dzisiaj Muzeum Etnograficzne). Przepracowała tam zawodowo 40 lat.
W tym samym czasie córki dorastają, zdobywają wykształcenie, zakładają rodziny, rodzą dzieci. Mieszkają w różnych częściach miasta Krakowa, lecz zawsze pozostają w bliskim kontakcie z parafią św. Stanisława Kostki. Dzisiaj mama jest na zasłużonej emeryturze. Obecnie mieszka z najmłodszą córką Małgosią i zięciem Adamem, którzy opiekują się nią zapewniając bezpieczną starość. Mimo swojego wieku nie pozostaje bezczynna. Jej ulubionym zajęciem jest szydełkowanie. Cała rodzina obdarowana jest ręcznymi robótkami wymagającymi wiele cierpliwości i precyzji.

Danuta Giermek

Pani Krystyna urodziła się 11 grudnia 1932 r. Życie nie szczędziło Jej trudów. Jako dziecko, wraz z siostrą i matką była wywieziona na Syberię, gdzie przeżyła gehennę wysiedlonych Polaków. Pani Dąbek ma dwóch synów, w tym ks. Marka, salezjanina (obecnie od 3 lat pracuje w rektoracie parafialnym Staniątkach). Ma troje wnuków i dwie prawnuczki (dane na 8.12.2017).

Pani Krystyna, od 45 lat jest Salezjanką Współpracowniczką czyli należy do świeckiej gałęzi Rodziny salezjańskiej. Mimo swego wieku bierze czynny udział w życiu wspólnoty rektoratu parafialnego na Łosiówce, będąc codziennie na mszy św. Animuje modlitwy wspólnotowe w kościele, w tym m.in. poprzez prowadzenie różańca czy koronki do Miłosierdzia Bożego przez mikrofon przekazując mikrofon kolejnym osobom lub prowadząc je sama. Jest wieloletnią zelatorką Róży różańcowej oraz od początku, tj. 1995 r., należy do Rady duszpasterskiej i bierze w niej czynny udział.

Jest członkiem Caritasu Łosiówka i angażuje się w jego działalność. Pamięta o osobach starszych, chorych, systematycznie odwiedzając ich i dostarczając prasę katolicką. Dba też o materialny wymiar piękna w kościele i wokół kościoła. Animowała wiele zbiórek wśród parafian za zakup paramentów liturgicznych z okazji różnych uroczystości. Godna podziwu była Jej praca przy rabatkach kwiatowych przed kościołem – do ubiegłego roku przez ok. 20 lat cały sezon dbała o rabatki, w tym podlewała je systematycznie przez ten czas. Można tez spotkać Panią Krystynę co niedzielę w kawiarence oratoryjnej podziwiając Jej talenty kulinarne.

Dziękujemy Pani Krystynie za Jej aktywną obecność w naszym Kościele lokalnym na Łosiówce i życzymy jeszcze wielu lat życia !

Rada Duszpasterska Kościoła na Łosiówce

 

Szybki kontakt

Kościół Rektoralny Salezjanów
      pw. MB Wspomożenia Wiernych

Adres: Tyniecka 39, Kraków 30–323

Telefon: +48 122 663 611

Email: info@losiowkasdb.pl

Strona: losiowkasdb.pl

Bank: 62 1600 1013 1847 8609 2000 0004


Kancelaria parafialna - godziny urzędowania:

  • wtorek, piątek, godz. 1600-1730