1945-1948 - DUSZPASTERSTWO NA ŁOSIÓWCE w ŚWIETLE KRONIK S.I.T.

KRONIKA SALEZJAŃSKIEGO INSTYTUTU TEOLOGICZNEGO w KRAKOWIE
za okres 1.10.1945 -31.12.1948
Duszpasterstwo salezjańskie dla mieszkańców bloków i okolicznych domów

Wstęp od Redakcji strony:
  Przytoczono tylko fragmenty Kroniki dotyczące zagadnienia duszpasterstwa salezjańskiego dla mieszkańców bloków robotniczych i okolicznych domów, a więc również nt. Oratorium i harcerzy. Przytoczono również sprawy związane z adaptacją sali teatralnej, a następnie świątyni dla wiernych, zwanej w tekście "kaplicą" (a później "kaplicą zewnętrzną" dla odróżnienia od "kaplicy wewnętrznej" czyli seminaryjnej).
Fragmenty z danego dnia, które nie dotyczyły ww. zagadnienia pominięto zazaczając to […]. Zachowano pisownię orginalną, w tym interpunkcję i wielkość liter, z wyjątkiem rażących błędów ortograficznych.

1945
Październik
24.10 – Po południu praca przy budowie sali teatralnej.

 Grudzień

03.12 – Całodzienna praca dla nowicjuszów..
04.12 – W dalszym ciągu pracowali nowicjusze przy zakładaniu betonu w nowej sali teatralnej...
10.12 – Zostało zadecydowane, że będą grane „Jasełka”
12.12 – Zakładanie betonu pod scenę. Wyjechał w sprawie strojów do domu kl. Skiba.
20.12 – Dalsze próby i kończenie sali.
26.12 - … O godz. 16-tej – Pierwsze Jasełka – poprzedzone poświęceniem nowej sali, którego dokonał ks. Inspektor. Jasełka wypadły bardzo dobrze tak jeśli chodzi o wykonanie, jak i odnośnie do frekwencji i kasy...

1946
Styczeń
07.01 – Urządzono podwieczorek dla aktorów z Osiedla Robotniczego.
13.01 - „Opłatek” w „dożywianiu” ks. Borusiewicza. Po części oficjalnej goście przeszli na salę teatralną, by podziwiać „Jasełka”. Na pierwszym akcie był również obecny J.E. ks. kard. Sapieha

Luty
02.02 – Ostatnie Jasełka – pełny sukces.
03.02 – Zewnętrzna uroczystość ku czci św. Jana Bosko...
O godz. 4-tej – uroczysta Akademia (szczegóły w programie) dla zaproszonych Pomocników Salezjańskich
27.02 – Kopano rów pod kabel elektryczny do nowej instalacji elektrycznej na scenie.
28.02 – Pierwsza próba na scenie ze śpiewem i orkiestrą I i II aktu „Misterium Pasyjnego”.

Marzec
04.03 – Imieniny ks. Dyrektora... O godz. 5-tej w jadalni chłopcy z Bloków odśpiewali ks. Dyrektorowi kilka utworów z orkiestrą wraz z życzniami „Kwiatów”. Wieczorna próba aktu I i II.
06.03 – O g. 10-tej suma z ceremonią posypania głów popiołem.
             O g. 16.30 po raz pierwszy „Męka Pańska” odegrana dla duchowieństwa krakowskiego. Piękne kostiumy, efektowne światło, dobra gra złożyły się na wzruszającą całość.
10.03 - „Męka Pańska” dla publiczności, która dopisała. Ceny biletów: 50, 40, 30 i 20 zł...
13.03 – Grano Mękę Pańską dla młodzieży dębnickie przy pełnej sali.

Kwiecień
11.04 – Rekolekcje 3-dniowe dla „Bloków”
23.04 - … O g. 18-tej - Uroczystości harcerskie na naszej sali teatralnej z okazji święta Patrona św. Jerzego.

Sierpień
01.08, czwartek [wycinek ogłoszenia z gazety wklejony do Kroniki]:
     Podziękowanie Ks. Ks. Salezjanom z Łosiówki, Księdzu Płoskiemu, Ks. Skibie, Prezesowi Ob. Czarniejewskiemu za troskliwą opieką i wzorowe prowadzenie Obozu Harcerskiego IX drużyny w Tymbarku – składają Matki z Osiedla Robotniczego przy ul. Czarodziejskiej w Krakowie.
27.08 - … Obok kaplicy niewykończonej ruch – widać, że robi się przygotowania do wykończenia...

Wrzesień
06.09 – Czyni się przygotowania do otwarcia Oratorium...
08.09 - … Otwarcie Oratorium.
20.09 - Praca wewnątrz nowej kaplicy postępuje naprzód
29.09 – Niedziela... Po obiedzie Oratorium na scenie naszej urządziło miłą rozrywkę dla Rodziców. Program wesoły i bardzo obfity.

Październik
12.10 – Koniec pracy w polu. Praca w kaplicy postępuje naprzód.
13.10 – Niedziela. Oratorium urządziło małą rozrywkę dla publiczności. Materiał bogato-wesoły: 1. „Aktor bez zajęcia”, 2. śpiewy, 3. deklamacje, 4. „U fryzjera”. Na sali gości znacznie więcej niż na 1. występie Oratorium. Widać, że rozwija się ono pomyślnie i na poziomie.
20.10 – Niedziela misyjna. Oratorium obchodzi „dzień sportu”. Na boisku gwar, życie młodzieży. Wielkie zawody. Wszyscy mali myślą przez cały dzień tylko o zwycięstwie w „nożną”, ping-ponga, bieg ze ścierką itp.
27.10 - … W Oratorium c.d. zawodów wewnętrznych...
31.10 – Kaplica wewnątrz już wytynkowana...

Listopad
03.11 – Niedziela. Oratorium z imprezą na scenie. „Pan Zielonka w potrzasku”, pantonima „u bednarza”, śpiew - „Szkoła”. Oto materiał rozweselający widzów, którzy, pomimo deszczu, wypełnili salę...
11.11 – zakupiono 100 krzeseł do nowej kaplicy.
14.11 - … Pierwszy dzień triduum do uroczystości św. Stanisława Kostki. Oratorium nasze specjalnie przygotowuje się do tej uroczystości przez osobne (dla siebie) triduum.
15.11 – Drugi dzień triduum.
16.11 – Trzeci dzień triduum i przygotowanie do jutrzejszej uroczystości.
17.11 – Niedziela. Uroczystość św. Stanisława Kostki w stylu najuroczystszym. Wspólna m.[sza] – odprawił ks. Inspektor.
           O godz. 9. msza św. [?] dla młodzieży Ora.[toryjnej]. Po mszy, w której przystąpiła m.[łodzież] Oratoryjna do Komunii św., śniadanie w Zakładzie dla całego Oratorium...
           O godz. 5 p.p. Na scenie melodramat „W szponach kusiciela”. Sala pełna, aczkolwiek propaganda nasza była bardzo mała (2 afisze). Przed samą akcją chór nasz wraz z młodzieżą oratoryjną wykonał kilka pieśni ku czci św. Patrona młodzieży.

Grudzień
05.12 - … Wieczorem na sali tradycyjny „Mikołaj” dla Oratorium. Inscenizacja rozdawania podarków odbyła się bardzo uroczyście przy udziale rodziców chłopców, z których każdy otrzymał „coś” z pewną wartością.
19.12 – Koniec lekcji. Początek wakacji z okazji świąt Bożego Narodzenia. Chociaż wakacje, jednak przygotowania do odegrania „Jasełek” wre, bardzo i wszędzie.
26.12 - … O g. 5 p.p. „Jasełka” na naszej scenie. Sala wypełniona...
29.12 – Niedziela. Dizeń opłatka dla Oratorium. W pięknie ubranej jadalni zasiadło 80 oratorianów. Na tę skromną roidznną ceremonię przybyli ks. Dyrektor Caritasu oraz delegatka z Kuratorium, która w krótkiej przemowie zapewniła, że interesowałao się Kuratorium młodzieżą Orat.[oryjną] i w przyszłości da liczne dowody troskliwości. W czasie łamania opłatka chór kleryków wykonał kilka „wesołych kolęd”. Poczym rozbawiona młodzież ruszyła gwarnie do garderoby teatralnej, do ubiorów, bo dziś znowu „Jasełka” dla publiczności.
Sala przepłniona jak nigdy. Z powodu braku miejsca nie można było wszystkich zadowolić i wpuścić na salę.

1947
Styczeń
01.01 - … O godz. 5 (p.p.) „Jasełka”
05.01 – Niedziela. Aczkolwiek mróz dochodzi do 28, mimo to „Jasełka” graliśmy jak zwykle z powodzeniem
06.01 - . Po południu „Jasełka”
09.01 – O godz. 19.00 witaliśmy J.E. Księdza Kardynała Hlonda... Oratorianie wykonali taniec jasełkowy – górala (w strojach), a z klerykami wykonali śpiewy z I. Aktu
11.01 – Na scenie znowu „Jasełka” dla publiczności
12.01 – A więc: dziś dziewiąty i sztuki raz odegraliśmy „Jasełka”. Z zawsze przepełnionej sali nic innego nie można twierdzić jak tylko to: Mysterium Bożego narodzenia w ramach kulisów scenicznych było wykonywane na poziomie piękna pociągającego wszystkich, a dowodem tego to fale oklasków dla alumnów
31.01 – Uroczystość św. Jana Bosko... O godz. 6 (p.p.) na sali dla Oratorium i gości zaproszonych – akademia ku czci św. Jana Bosko...

Luty
02.02 - … Oratorium też się rusza. Dziś urządziło tradycyjny „Kulig”. (Dokładniejsze wiadomości w kronice Oratorium)
16.02 – Niedziela. W Oratoium wielki „karnawał”. Na sali zebrało się około 80 chłopców …
22.02 – Dla Duchowieństwa i Sióstr zagraliśmy po raz pierwszy „Mękę Pańską”

Marzec
04.03 – Dzień imienin ks. Dyrektora... O godz. 18-tej na sali pełnej gości urządzono złożenie życzeń imieninowych. Akademię ku czci ks. Dyrektora zagaił ks. Pref.[ekt] Następnie życzenia od słuchaczy teologii, filozofii, Oratorium, Harcerstwa, Rodziców Oratorianów. Sceny 4-głosowe z towarzyszeniem orkiestry, miłe inscenizacje Oratorianów, np. „Muzyka ze Strzelna”, „Próbny teatr” wypełniły bogaty program akademii. Rodzice chłopców złożyli w darze kilkanaście pięknych książek dla Oratorium. Należy zwrócić uwagę na pokaźną liczbę gości z Osiedla Robotniczego. Fakt ten świadczy o zrozumieniu pracy salezjańskiej i zżycia się.
26.03 – Męka Pańska. Początek rekolekcji dla starszych osób z Osiedla Robotniczego.

Kwiecień
03.04 – Wielki Czwartek … Wieczorem w naszej kaplicy uroczysta ceremonia „umycia nóg”... Oczywiście ponieważ ta ceremonia była nowością dla Osiedla Robotniczego, przeto kaplica była wypełniona wiernymi...
05.04 - … o godzinie 6 p.p. Rezurekcja na parafii z Matutinum
06.04 – Orkiestra dęta swym pięknym „Wesoły nam” obudziła nas o godz. 6. Po krótkim przygotowaniu o godz. 7. wyruszył procesja rezurekcyjna przez bramę wejściową... wiodąc za sobą licznych wiernych uczęszczających do naszej kaplicy na nabożeństwa....
13.04 – Niedziela – Przewodnia. Po obiedzie o godzinie 2.15 błogosławieństwo uroczyste lda Oratorium. Potem przywitanie J.E. ks. bp Rosponda, który przybył wraz z kanonikiem Czartoryskim na śniadanie do Oratorium. Oprócz tego było przedstawicielstwo „Caritasu”, kuratorium i Koła Rodzicielskiego. Jadalnia nasza pięknie ubrana, przepełniona była oratorianami bo przecież było ich – 107. W przemówieniu krótkim ks. bp złożył piękne życzenia pokoju z Ewangelii dzisiejszej i białej szaty duszy z uroczystości Niedzieli białej. Po przemówieniu kilka momentów deklamacyjno-komicznych i Orkiestra „Ja lubie śpiewać”. O godz. 5 p.p. Na scenie po raz 23 i ostatni odegraliśmy „Mękę Pańską”
22.04 – W kaplicy praca wre, bo ma być wkrótce święcona.
23.04 – Harcerstwo urządziło zbiórkę na naszej sali ku czci św. Jerzego.
27.04 – Niedziela. Oratorium miało wycieczkę do Zwirzyńca na Bielanach.

Maj
01.05 – Przygotowania do wielkich uroczystości.
04.05 – Niedziela. W zakładzie pełno gości – księży z dwóch powodów: 1. - poświęcenie nowej kaplicy i 2. - jublieusz złoty kapłaństwa Najprzew.[ielebniejszego] ks. Wizytatora Ks. Tironego.
Kilka minut przed godz. 10. zajechało auto z J.E. ks. kardynałem Sapiehą. Przy pierwszej bramie powitała Go orkiestra dęta (tramwajarzy|), gromkie okrzyki harcerzy, liczny kler, cały aparat służby do asysty przy poświęceniu kaplicy. Ks. ks. Dyrektorzy zdążyli przybyć z przeł.[ożonym] prowincji na czas. Poświęcenia kaplicy dokonał J.E. ks. kardynałem Sapieha. Po wypełnieniu św. ceremonii Najprzew. ks. Jubliat odprawił cichą mszę św. w asyście ks. Dyr. Cieślara i ks. Dyr. Goli, w obecności na tronie J.E. ks. kardynała. W odpowiednich momentach chór nasz wykonywał polifoniczne pienia.
Podczas gdy w kaplicy odprawiała się msza św. na balkonie spełniała się Najśw. Ofiara polowa dla tych, którzy nie mogli się zmieścić w kaplicy. (Ale to wcale nie dowodzi, że udział wiernych był liczny; owszem na taką uroczystość to stanowczo za mało, może to zimno i propaganda). O godz. 11.30 koniec uroczystości i odjazd J.E. ks. kardynałem Sapiehy.
    O godz. 13. zajeżdża auto z J.E. ks. Prymasem Hlondem, który przybył z Warszawy na naszą uroczystość, której zewnętrzym znakiem jest i Adoracja na kazdym odcinku, a szczególnie w jadalni.
    O godz. 17. - majowe nabożeństwo
    O godz. 18. - akademia pt. „Najprzew. ks. Wizytatorowi ks. Dr. P. Tirone w uroczysty dzień złotych godów kapłańskich salezjanie i młodzież Obu Polskich Prowincji w hołdzie”...
05.05 – O godz. 8.30 msza św. cicha odprawiana przez J.E. ks. Prymasa Polski przy asyście całego kleru z Łosiówki...
O godz. 13.30 J.E. ks. Kardynał opuszcza Zakład.

[informacje wynotowano z tekstu do końca czerwca 1946 r.]

Opracował: ks. dr Robert Bieleń sdb